Wordt de e-mail niet goed weergegeven? Bekijk de webversie.

 
 
 

Fiscale Nieuwsbrief Echtscheiding nr.2

  RSM Nieuwsbrief
 

Fiscale Nieuwsbrief Echtscheiding is een uitgave van de Fiscale Adviesgroep Vermogen van RSM Niehe Lancée Kooij Belastingadviseurs N.V.

 

Eigen woning


De fiscale behandeling van de eigen woning in de inkomstenbelasting is uitgegroeid tot een vrij complexe materie. Zeker in geval van echtscheiding kan de fiscale behandeling van de eigen woning zeer ingewikkeld zijn. Gelet op de financiële impact van de aftrek van hypotheekrente, is het belangrijk bij de echtscheiding goed stil te staan bij de fiscale gevolgen voor de eigen woning. In deze nieuwsbrief wordt daarom beknopt aandacht besteed aan enkele aspecten van de fiscale behandeling van de eigen woning in geval van echtscheiding.

 

De echtscheidingsregeling

Een woning wordt in de inkomstenbelasting slechts aangemerkt als eigen woning, indien de woning het eigendom en het hoofdverblijf van de belastingplichtige is. Indien er sprake is van een eigen woning, is de eventuele hypotheekrente slechts aftrekbaar als de geldlening is aangegaan ter verwerving, verbetering of onderhoud van de eigen woning.

Bij een echtscheiding is meestal enige tijd gelegen tussen het feitelijk uit elkaar gaan en het moment van de formele echtscheiding. Om te voorkomen dat op het moment van feitelijk uit elkaar gaan de vertrekkende partner (hierna: de vertrekker) de door hem/haar betaalde hypotheekrente niet meer zou kunnen aftrekken, is de zogenaamde echtscheidingsregeling in het leven geroepen. Deze regeling zorgt ervoor dat het eigen woning regime voor de vertrekker voor een periode van twee jaar na het verlaten van de echtelijke woning wordt voortgezet. Voor de vertrekker is de woning geen hoofdverblijf meer. De echtscheidingsregeling bewerkstelligt dat de woning voor de vertrekker gedurende twee jaar nog als eigen woning wordt aangemerkt. Voorwaarde is wel dat de andere partner (hierna: de blijver) in deze woning blijft wonen.

 

Verwerking in aangifte

De echtscheidingsregeling zorgt ervoor dat de eerste twee jaar na het feitelijk uit elkaar gaan de eigen woning en de hypotheekrente in de aangifte inkomstenbelasting van beide (ex)echtgenoten op een andere manier dan gebruikelijk dienen te worden aangegeven. Dit wordt hierna nader toegelicht aan de hand van een voorbeeld.

Voorbeeld
In dit voorbeeld worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:

  • De WOZ waarde van de woning is € 200.000.
  • Het eigenwoningforfait bedraagt € 1.100.
  • De hypotheekschuld bedraagt € 100.000.
  • De jaarlijkse hypotheekrente is 5%.
  • Deze rente wordt voldaan door de vertrekker.
  • De hypotheekschuld is aangegaan ten behoeve van de aankoop van de eigen woning.
  • De schuldverdeling is gelijk aan de eigendomsverhouding.
  • De andere partner blijft in de woning.

Situatie 1: De woning is gemeenschappelijk eigendom (50%-50%)
Aangezien voor de eigenwoningregeling de eigendomsverhouding gevolgd wordt, dienen zowel de vertrekker als de blijver ieder de helft van het eigenwoningforfait aan te geven. Zij dienen dus ieder € 550 als eigenwoningforfait aan te geven. Daarnaast kunnen de vertrekker en de blijver ook ieder hun deel van de hypotheekrente in aftrek brengen, ongeacht wie de rente heeft betaald.

In dit voorbeeld betaalt de vertrekker alle hypotheekrente. Zijn eigen deel van de rente kan de vertrekker als hypotheekrente in aftrek brengen. De andere helft voldoet de vertrekker namens de blijver. Dit deel kan de vertrekker als betaalde partneralimentatie aftrekken. In feite geniet de vertrekker derhalve op deze wijze de volledige aftrek van de rente: een deel als eigen woning rente en een deel als betaalde alimentatie.

Verder dient de vertrekker 50% van het eigenwoningforfait aan te geven, terwijl deze woning voor de vertrekker feitelijk niet meer zijn hoofdverblijf is. Aangezien de vertrekker zijn deel van de woning ter beschikking stelt aan de blijver, wordt dit aangemerkt als partneralimentatie. De vertrekker kan dan ook het eigenwoningforfait van zijn deel van de woning als partneralimentatie in aftrek brengen.

De blijver dient de door de vertrekker betaalde hypotheekrente en het woongenot aan te geven als ontvangen alimentatie. Het woongenot wordt gesteld op 50% van het eigenwoningforfait.

Per saldo heeft de vertrekker dus een aftrekpost van € 5.000 en de blijver heeft een inkomen van € 1.100.

Situatie 2: De woning is volledig eigendom van de vertrekker
Aangezien de vertrekker 100% eigenaar is van de woning, dient de vertrekker het gehele eigenwoningforfait van € 1.100 aan te geven. Daartegenover kan hij de volledige hypotheekrente in aftrek brengen.

Aangezien de vertrekker de woning ter beschikking stelt aan de blijver, kan de vertrekker het volledige eigenwoningforfait aftrekken als partneralimentatie. Bij de blijver wordt het volledige eigenwoningforfait belast als ontvangen alimentatie.

Per saldo heeft de vertrekker dus ook in deze situatie een aftrek van € 5.000 en de blijver heeft een inkomen van € 1.100.

Situatie 3: De woning is 100% eigendom van de blijver.
Aangezien de woning volledig eigendom is van de blijver, dient de blijver het gehele eigenwoningforfait van € 1.100 aan te geven en kan hij ook de gehele hypotheekrente van € 5.000 aftrekken.

Aangezien de vertrekker de hypotheekrente betaalt, kan de vertrekker in zijn aangifte inkomstenbelasting € 5.000 aftrekken als betaalde partneralimentatie. De blijver dient dit bedrag aan te geven als ontvangen alimentatie.

Ook in deze situatie heeft de vertrekker per saldo een aftrek van € 5.000 en de blijver een inkomen van € 1.100.

 

Na de echtscheidingsregeling

Na verloop van twee jaar eindigt de echtscheidingsregeling en wordt het aandeel van de vertrekkende partner in de woning niet langer aangemerkt als een eigen woning. Het aandeel van de vertrekker verhuist dan naar   box 3. Dat betekent dat de vertrekker de hypotheekrente over zijn deel van de woning niet meer kan aftrekken. Het ter beschikking stellen van zijn deel van de woning aan de blijver, kan de vertrekker nog wel aanmerken als betaalde partneralimentatie. Indien de vertrekker de hypotheekrente voor de blijver betaalt, kan de vertrekker dat deel van de hypotheekrente aftrekken als betaalde partneralimentatie. Uit de uitspraak van Rechtbank Haarlem van 7 mei 2009 (LJN BI3498) volgt dat daarvoor vereist is dat in het echtscheidingsconvenant een verplichting is opgenomen voor de vertrekker om een bedrag gelijk aan de hypotheekrente welke verschuldigd is door de blijver aan de blijver te betalen. Het is dus zaak dit goed vast te leggen.

Let op dat de vertrekker na afloop van de tweejaarsperiode tegen de bijleenregeling kan aanlopen en daardoor in zijn renteaftrek beperkt kan worden.

 

Conclusie

In deze nieuwsbrief hebben wij de basis van de fiscale behandeling van de eigen woning bij echtscheiding besproken. Het is belangrijk om goede afspraken te maken met de (ex)echtgenoot over de fiscale behandeling van de eigen woning. Verder is het raadzaam om in deze situatie een deskundig adviseur te raadplegen, zodat optimaal gebruik kan worden gemaakt van de fiscale planningsmogelijkheden. Voor verdere informatie kunt u contact opnemen met één van onze adviseurs.

 

Meer informatie

Heeft u vragen over de in deze uitgave opgenomen artikelen, neemt u dan contact met ons op. Onze contactgegevens treft u hieronder aan.

Fiscale Adviesgroep Vermogen

Telefoon: 023 - 5300 400
Email: Fav@rsmnlk.nl

Bezoekadres:
Diakenhuisweg 11 Haarlem

Postadres:
Postbus 5037
2000 CA Haarlem

mr. Edwin van Drunen
evdrunen@rsmnlk.nl

mr. Monica Versteegh
mversteegh@rsmnlk.nl

mr. Ferdy de Wijs
fdwijs@rsmnlk.nl

Kitty Havinga-Rikken
khavinga@rsmnlk.nl

 

Tenslotte

Ondanks alle zorg die aan deze uitgave is besteed, blijven vergissingen mogelijk. RSM Niehe Lancée Kooij aanvaardt geen enkele aansprakelijkheid voor onvolledigheden / onjuistheden, noch voor de gevolgen van activiteiten die worden ondernomen op basis van deze uitgave. Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande toestemming van RSM Niehe Lancée Kooij worden vermenigvuldigd.